header

سنگان، پایتخت سنگ آهن ایران

توضیحات

سنگان از جمله شهرهای استان خراسان رضوی می باشد که در شهرستان خواف واقع گردیده است و جمعیتی قریب  به 18000نفر را دارا می باشد ، همچنین این شهر به گفته کارشناسان حوزه سنگ آهن شامل بزرگترین معدن سنگ آهن در میان کشور های خاورمیانه می باشد که عیار این معادن به 63 درصد می رسد و از این رو از یکی از قطب های اقتصادی کشور عزیزمان محسوب می گردد .

علاوه بر سنگ آهن شهر سنگان آثار باستانی و تاریخی متعددی را در خود جای داده است که می توان از جمله آنها به مسجد ابوبکر صدیق ( مسجد گنبد ) ،مسجد جامع قدیم سنگان و آسیاب های شهر سنگان اشاره نمود .

همچنین سنگان دارای چهار قلعه نیز می باشد که متاسفانه دو عدد از این قلعه ها در گذشت زمان از بین رفته است و عملا غیر قابل استفاده می باشد ولی از دو عدد دیگر آن هنوز استفاده می شود.

شهر کنونی سنگان که در گذشته معبرش ( تعبیرش ، نامی که در گذشته به چیزی یا کسی یا مکانی اطلاق داده می شده است ) سنجان نام داشته است و به لحاظ جمعیتی می توان آ ن را بزرگترین و پرجمعیت ترین شهر شهرستان خواف دانست که فاصله ای 65 کیلومتری  تا مرزهای کشور افغانستان دارد .

شهر سنگان که قدمتی دیرینه دارد در گذشته و در دورانی محل اصلی زندگی پارسیانی که اکنون در هندوستان زندگی می کنند بوده است و در کش و قوس های روزگار پستی و بلندی های زیادی را به خود دیده است و همچنین هجوم قدرت طلبان بسیاری را به خود دیده است .

هر حاکم قدرت طلبی که فکر در تصرف شهرستان خواف داشت ابتدا باید سنگان را تصرف می نمود وتا زمانی که موفق به تصرف این شهر نمی شد به سراغ بقیه شهرهای شهرستان نمی رفت و یا حتی در صورت رفتن پیروزی حاصل نمی کرد .
شهر سنگان از سمت شمال با شهرستان تایباد، از سمت جنوب به منطقه قاینات ، از سمت غرب به منطقه جلگه زوزن و از شمت شرق نیز با کشور افغانستان مرز مشترک دارد . وضعیت زمین از شهر از نظر خاک وآب و هوا جلگه ای می باشد .

شهر سنگان قبل از اسلام از جمله شهر های مهم و با اهمیت به شمار می آمده است اما از بعد اسلام و رسیدن آن به ایران و این منطقه تا قرن نهم هجری از جمله شهر های مهم محسوب می گشته است و جغرافی دانان و مورخانی که درباره وضعیت این شهر و یا گذشته آن نوشته اند آن را به عنوان یکی از مهم شهر های پنج گانه ولایت خواف و یا یکی از معروف ترین و مهم ترین شهر های نیشابورذکر کرده اند .

از میان جغرافی دانان و مورخانی که در مورد سنگان مطلبی نوشته ویا آن را از جمله شهرهای بلاد نیشابور به حساب آورده اند می توان به ابن حوقل ، یاقوت حموی  و اصطخری اشاره نمود .

شروع سیر نزولی شهر سنگان را می توان از قرن دهم دانست اما با این وجود به دلیل مرکزیتی که شهر سنگان داشته است و در مسیرهای مهم ارتباطی و اقتصادی همچون مسیر هرات به خواف ،  سلامی ، جلگه زوزن و خر گرد در طول دوران مختلف تاریخی زیر آماج حملات  قدرت طلبان قرار گرفته است و  این حملات موجب عقب ماندگی های مادی و معنوی شده است . به گونه ای که در صدر اسلام هنگامی که لشکر اسلام به فرماندهی عبدالله بن عامر که قصد حمله به هرات را داشتند زمانی که  به این شهر رسید زردشتیان این شهر راه را بر آنان بسته و با آ نها جنگیدند . آرامگاه های بزرگانی همچون حضرت سلطان شکر بار و خواجه انجیر  را می توان مربوط به همین دوره و جنگ ها دانست  .  پارسیانی که در سنگان زندگی می کردند و نه اسلام را پذیرفتند و نه جنگیدند و نه به پرداخت جزیه راضی شدند بلکه در عوض راه بیابان را در پیش گرفتند و بعد از پیمودن راهی طولانی و رسیدن به جزیره هرمز و گذشتن از آن خود را به هندوستان رساندند و در ایالت گجرات سکنا گزیدند و در این محل روستایی را تشکیل داده و نام سنگان را بر آن نهادند پس آنگونه که از شواهد و قراین پیداست پارسیانی که در هندوستان زندگی می کنند از نسل همین سنگانی هایی بوده اند که به آنجا مسافرت کرده و از نژاد سنگانی های کنونی شهرستان خواف هستند .

مزار های مشاهیر و برزگانی همچون مزار حضرت سلطان شکر بار (میر علی پرنده ) ،  مزار خواجه روشنایی ، مزار دو برادر پیر دهقان ، مزار خواجه محمد چهار طاق ، مزار میر قوام الدین و مزار شیخ یعقوب  که مردم شهر سنگان و حتی مردم شهرستان خواف برای صاحبان این اماکن خیر احترام زیادی قائل می باشند .  

از جمله محصولات کشاورزی شهر سنگان می توان به جو ، گندم ،  زیره سبز  ، پیاز ، پسته ، سیر و تولید و  تکثیر نهال کاج اشاره نمود همچنین  سوغات شهر سنگان شامل آبنبات مخصوی ، پسته ، زعفران و ..... می باشد .

 از جمله صنایع دستی در شهر سنگان می توان به نمد  مالی ( نمد بافی ) اشاره داشت که از گذشته ای دور در این شهر رونق داشته و اکنون نیز از رونق خوبی برخوردار است و مواد اولیه این حرفه حاصل تولید خود صاحبان این حرفه می باشد  و در حال حاضر نیز بیش از 10 کارگاه صنعتی و سنتی صنایع دستی در شهر سنگان مشغول به کار و تولید صنایع دستی می باشند .

از دیگر حرفه شهر سنگان می توان به تنور سازی اشاره کرد که به کوشش و پشتکار استاد تنور شیر محمد بهشتی در این شهر رونق دارد .

از میان مناطق تفریحی ، سرگرمی و دیدنی این شهر می توان کلاته شیخ  ، دره سر سبز دردوی ، باغک ، دو کوهه ، کلاته کلان ، خوشابه ، مرغزار ، جین آباد ، سملکی و ... نام برد .

موقعیت نزدیکترین جاذبه های خراسان رضوی روی نقشه