ایران تاریخ فوق العاده ای داشته و از آن به عنوان یکی از قدیمی ترین تمدن های جهان یاد می شود. یکی از مهم ترین بناهای مذهبی ساخته شده در ایران، زیگورات ها هستند که با ساختار منحصر به فرد خود، از جمله جاهای دیدنی شوش به شمار می رود.
از جاذبه های باستانی که می توان به عنوان اولین اثربه جا مانده در تاریخ از آن یاد کرد زیگورات چغازنبیل می باشد که در 40 کیلومتری جنوب شرقی شوش و 35 کیلومتری غرب شهر شوشتر واقع شده است. این اثر باستانی که طی پروژه های نفتی کشف شد از نظر تمدن و فرهنگ بسیار حائز اهمیت است و گویای بخش مهمی از تاریخ کشور می باشد و به خاطر اطلاعات دقیق و مهمی که درباره تمدن های گذشته ایران در خود جای داده است در سال 1348 در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت. چغازنبیل که شرایط ثبت جهانی یونسکو از قبیل برجستگی بنا و مجموعه ای از فناوری هایی که مرحله به مرحله تمدن گذشته را در خود جای داده است همچنین نمونه ای از سکونتگاه باستانی بشری را دارا می باشد و معرف اوج فرهنگ گذشتگان است از این رو به خاطر داشتن این ویژگی ها در سال 1979 میلادی به عنوان اولین اثر تاریخی ایران در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. به همین دلیل در شمار پرطرفدارترین جاهای تاریخی شوش محسوب می شود.
تاریخچه اکتشاف زیگورات چغازنبیل
در اطراف این اثر زیبا در سال 1890 توسط گزارش ژان دو مورگان شرکت نفتی به وجود آمد تا معادن نفت اطراف آن را کاوش کنند. پس از کشف معادن نفتی حدود 50 سال بعد طی فعالیت های نفتی آجر سنگ نوشته شده ای توسط براون (کارشناس نیوزلندی شرکت نفت ایران و انگلیس) کشف شد و به گروه کاوشگری که در اطراف شوش مشغول جست و جو بودند ارسال شد و پس از مدتی گروهی کاوشگر به محل کشف آجر آمدند. این معبد که در زمان رضا شاه توسط رومن گیرشمن خاکبرداری شد منجرب به کشف معبد چغازنبیل و آثار باستانی اطراف آن شد.

داستان زیگورات چغازنبیل
کشف زیگورات چغازنبیل که موجب تکمیل دانش دنیا نسبت به پیشینه های باستانی ایران شد توسط حکومتی در جنوب غربی ایران ایجاد شده بود.
این حکومت متعلق به عیلامی ها بود و یکی از اولین حکومت های متمدن ایران قبل از هخامنشیان به شمار میرفت. عیلامی ها که از 3500 سال قبل از میلاد تا اولین هزاره پیش از میلاد در ایران حکومت می کردند هم زمان با ورود هخامنشیان در ایران حکومت آنها با محدودیت هایی مواجه شد و از طرف دیگر با بابلی ها، آشوریان، سومری ها و بین النهرین در جنگ بودند که سرانجام با حمله آشوری ها به دستور آشور بانیپال سقوط کردند و برای همیشه از بین رفتند. با از بین رفتن عیلامی ها حکومت تازه ای در ایران به نام هخامنشیان شکل گرفت این حکومت که بیش از دو سده کل جهان را یکپارچه کرده بود خط و مش خود از قبیل زبان ، تجربه ها و خط نوشتاری را از حکومت عیلامی ها برگرفته بودند.
در زمان حکومت عیلامی ها بناهایی ساخته شد که شاهکار خلاقیت و نبوغ معماری آن زمان بود. یکی از این بناها زیگورات چغازنبیل است که به دستور پادشاه معروف عیلامی به نام اونتاش گال در سال 1250 پیش از میلاد ساخته شد. چغازنبیل که در شهری به نام دوراونتاش در نزدیکی رودخانه دز و شهر باستانی شوش بناشده بود برای پرستش خدایان عیلامی همچون ناپیرشا(خدای شهر انشان) و شوشینک(حامی شهر شوش) در نظر گرفته شد و جهت عبادت و برپایی مراسمات دینی جایگاه و معابدی را بنا کردند.
با از بین رفتن حکومت عیلامی این بنای زیبا هم به دست فراموشی سپرده شد و برای قرن ها در زیر خاک دفع شد تا اینکه جهت حفاری های چاه نفتی در این منطقه آجری از این بنا کشف شد و در نهایت کل بنا خاکبرداری شد . چغازنبیل که نمونه کامل و منحصر به فردی از بنای بشری در طول تاریخ است علاوه بر اینکه به ثبت ملی و جهانی رسید باعث تکمیل دانش تاریخ ایران هم شد اما متاسفانه به خاطر بی توجهی و عدم رسیدگی به تنها سکونتگاه اولیه متمدن بشری قسمت هایی از آن به شدت دچار فرسایش قرار گرفت و در صورت عدم رسیدگی نیز در آینده ای نزدیک بخش هایی از آن کاملا از بین می رود.
علت نام گذاری زیگورات چغازنبیل
طبق آثار مکشوفه و اسناد موجود در کتیبه ها و آجر نوشته ها نام اصلی این مکان در زبان عیلامی آل اونتاش و در زبان آکدی دور اونتاش به معنای شهر یا قلعه اونتاش می باشد اما این معبد به طور جداگانه از شهر اونتاش در زبان عیلامی زیقورتو